Cách tạo USB cài Windows 11 bằng Rufus (GPT/UEFI, bỏ TPM)
Để tạo USB cài Windows 11 bằng Rufus, bạn cần một USB trống dung lượng từ 8GB trở lên, file ISO Windows 11 và phần mềm Rufus. Trong Rufus, chọn USB, chọn file ISO, để Partition scheme là GPT và Target system là UEFI (non-CSM) cho máy tính đời mới, bấm START, rồi tùy chọn bỏ yêu cầu TPM 2.0 hoặc tài khoản Microsoft trong hộp thoại hiện ra. Toàn bộ quá trình mất khoảng 10 đến 20 phút tùy tốc độ USB.
Chuẩn bị trước khi làm
- USB tối thiểu 8GB. Toàn bộ dữ liệu trên USB sẽ bị xóa, hãy sao lưu trước.
- File ISO Windows 11 chính thức. Bạn có thể tải tại trang tải Windows 11 ISO hoặc trực tiếp từ trang Download Windows 11 của Microsoft (mục Download Windows 11 Disk Image (ISO) for x64 devices). Liên kết tải của Microsoft hết hạn sau 24 giờ.
- Phần mềm Rufus bản mới nhất, tải tại trang tải Rufus. Rufus có bản cài và bản portable, bản x64 và ARM64.
- Một máy tính Windows để chạy Rufus.
Mẹo: sau khi tải ISO, bạn có thể kiểm tra file không bị lỗi bằng lệnh PowerShell Get-FileHash và so sánh mã SHA256 với mã Microsoft công bố trên trang tải.
GPT/UEFI hay MBR/BIOS: chọn thế nào?
- GPT + UEFI (non-CSM): dùng cho hầu hết máy tính sản xuất trong khoảng 10 năm trở lại đây và mọi máy đủ chuẩn Windows 11. Đây là lựa chọn nên dùng mặc định.
- MBR + BIOS (or UEFI-CSM): chỉ dùng cho máy rất cũ chạy BIOS Legacy, không có UEFI, hoặc khi ổ cứng đích đang dùng kiểu phân vùng MBR và bạn không muốn chuyển đổi.
Cách kiểm tra máy đang chạy UEFI hay BIOS: nhấn Win + R, gõ msinfo32, xem dòng BIOS Mode. Nếu ghi UEFI, chọn GPT; nếu ghi Legacy, chọn MBR.
Các bước tạo USB cài Windows 11 bằng Rufus
- Cắm USB vào máy tính và mở Rufus.
- Ở mục Device, chọn đúng USB của bạn (kiểm tra kỹ tên và dung lượng để không xóa nhầm ổ khác).
- Ở mục Boot selection, bấm SELECT và chọn file ISO Windows 11.
- Ở mục Image option, chọn Standard Windows 11 Installation (cài đặt Windows thông thường).
- Ở mục Partition scheme, chọn GPT. Mục Target system sẽ tự chuyển thành UEFI (non-CSM).
- Tùy chọn: đặt tên cho USB ở ô Volume label.
- Giữ nguyên File system và Cluster size mặc định do Rufus đề xuất.
- Để nguyên dấu tích Quick format và Create extended label and icon files.
- Bấm START.
- Hộp thoại tùy chỉnh Windows (Windows User Experience) hiện ra, chọn các tùy chọn bạn cần (xem phần dưới), rồi bấm OK.
- Rufus cảnh báo mọi dữ liệu trên USB sẽ bị xóa, bấm OK để tiếp tục.
- Chờ thanh trạng thái báo READY là xong, bấm CLOSE.
Hộp thoại tùy chỉnh Windows 11 của Rufus
Từ phiên bản 3.19, sau khi bấm START với ISO Windows 11, Rufus hiển thị một hộp thoại cho phép tùy chỉnh bộ cài. Các tùy chọn gồm:
- Remove requirement for 4GB+ RAM, Secure Boot and TPM 2.0: bỏ kiểm tra RAM, Secure Boot và TPM 2.0, dùng khi cài lên máy không đủ chuẩn Windows 11.
- Remove requirement for an online Microsoft account: cho phép cài đặt mà không bắt buộc đăng nhập tài khoản Microsoft.
- Create a local account with username: tự tạo tài khoản cục bộ (local account) với tên bạn nhập.
- Set regional options to the same values as this user's: dùng cùng thiết lập ngôn ngữ, khu vực với máy đang chạy Rufus.
- Disable data collection: bỏ qua các câu hỏi quyền riêng tư và tắt thu thập dữ liệu.
- Disable BitLocker automatic device encryption: ngăn Windows tự mã hóa ổ đĩa bằng BitLocker sau khi cài.
Lưu ý quan trọng:
- Chỉ tích tùy chọn bỏ TPM/Secure Boot khi máy của bạn thực sự không đáp ứng yêu cầu. Microsoft không khuyến nghị cài Windows 11 lên phần cứng không được hỗ trợ.
- Nếu bạn quên mật khẩu tài khoản Microsoft hoặc cần lấy lại khóa BitLocker, tài khoản cục bộ và việc tắt BitLocker sẽ thay đổi cách bạn khôi phục máy. Hãy cân nhắc trước khi chọn.
- Tên chính xác của các mục có thể khác nhau đôi chút giữa các phiên bản Rufus.
Cách boot từ USB để cài Windows 11
- Cắm USB đã tạo vào máy cần cài và khởi động lại máy.
- Nếu máy không tự boot từ USB, ngay sau khi bật máy hãy nhấn phím mở Boot Menu hoặc vào BIOS/UEFI. Phím thường dùng là F2, F12, Delete hoặc Esc, tùy hãng máy.
- Trong Boot Menu, chọn USB (thường hiển thị kèm chữ UEFI nếu bạn tạo theo chuẩn GPT).
- Màn hình cài đặt Windows 11 xuất hiện, làm theo hướng dẫn để cài.
Nếu không thấy USB trong danh sách boot, Microsoft gợi ý liên hệ nhà sản xuất máy tính để biết cách tạm tắt Secure Boot trong BIOS. Nếu bạn đã đổi thứ tự boot trong BIOS để USB lên đầu, hãy đổi lại sau khi cài xong, nếu không máy có thể quay lại màn hình cài Windows mỗi khi khởi động.
Lỗi thường gặp
- Không thấy USB trong Rufus: cắm sang cổng USB khác, hoặc tích List USB Hard Drives trong phần Show advanced drive properties nếu bạn dùng ổ cứng gắn ngoài.
- Máy không boot được từ USB tạo theo GPT: máy có thể đang chạy BIOS Legacy, hãy tạo lại USB với MBR, hoặc bật chế độ UEFI trong BIOS.
- USB bị báo dung lượng nhỏ sau khi dùng Rufus: đây là do phân vùng của bộ cài. Khi không cần nữa, bạn có thể format lại USB trong Windows hoặc dùng Disk Management để xóa phân vùng và tạo lại.
Câu hỏi thường gặp
USB 8GB có đủ để tạo bộ cài Windows 11 không?
Microsoft yêu cầu USB trống tối thiểu 8GB. Tuy nhiên ISO Windows 11 mới ngày càng lớn, nên dùng USB 16GB sẽ thoải mái hơn và tránh lỗi thiếu dung lượng.
Nên chọn GPT hay MBR khi tạo USB Windows 11?
Chọn GPT cho máy dùng UEFI, là chuẩn của hầu hết máy hiện nay và mọi máy đủ điều kiện Windows 11. Chỉ chọn MBR cho máy rất cũ chạy BIOS Legacy.
Rufus có bỏ được yêu cầu TPM 2.0 không?
Có. Khi bấm START với ISO Windows 11, chọn Remove requirement for 4GB+ RAM, Secure Boot and TPM 2.0 trong hộp thoại tùy chỉnh của Rufus.
Cài Windows 11 bằng Rufus có cần mạng không?
Nếu chọn Remove requirement for an online Microsoft account và tạo tài khoản cục bộ, bạn có thể hoàn tất cài đặt mà không cần đăng nhập tài khoản Microsoft.