Sửa lỗi font AutoCAD: nguyên nhân và 6 cách khắc phục

Q: Lỗi font AutoCAD 2007 thì chép font vào đâu?

Bạn vẫn chép file .shx vào thư mục Fonts nằm trong thư mục cài AutoCAD 2007. Cách nhanh nhất để tìm đúng thư mục là nhấn chuột phải vào biểu tượng AutoCAD và chọn Open file location.

Q: Đã chép font mà chữ vẫn lỗi?

Hãy khởi động lại AutoCAD và kiểm tra biến FONTALT, vì AutoCAD có thể đang tự thay font. Nếu là chữ tiếng Việt, có thể bản vẽ dùng bảng mã TCVN3 hoặc VNI, khi đó cần đúng font của bảng mã ấy hoặc chuyển mã bằng Unikey.

Muốn sửa lỗi font AutoCAD, trước hết bạn cần biết bản vẽ đang thiếu font nào, sau đó chọn font thay thế, chép font còn thiếu vào thư mục Fonts của AutoCAD, hoặc đổi font cho kiểu chữ bằng lệnh STYLE. Nếu chữ tiếng Việt bị biến thành ký tự lạ thì nguyên nhân thường là sai bảng mã (TCVN3, VNI, Unicode), và bạn sửa bằng cách chuyển mã. Bài này giải thích từng nguyên nhân và cách xử lý, từ khi mở file cho tới khi in hoặc gửi bản vẽ sang máy khác.

Vì sao AutoCAD bị lỗi font chữ?

File DWG không lưu kèm font, chỉ ghi tên font mà mỗi kiểu chữ (text style) dùng. Mở bản vẽ trên máy không có font đó, AutoCAD phải thay font khác và chữ hiển thị sai. Có ba nhóm nguyên nhân chính.

Thiếu file font SHX hoặc TTF

AutoCAD dùng hai loại font chính:

SHX: font riêng của AutoCAD, dạng nét vẽ, nằm trong thư mục Fonts của chương trình. Các bản vẽ kỹ thuật ở Việt Nam hay dùng font SHX do công ty hoặc người dùng tự thêm vào.
TTF (TrueType): font của Windows như Arial, Times New Roman. AutoCAD đọc font này từ hệ điều hành.

Theo tài liệu của Autodesk, AutoCAD dùng được font TTF, SHX và OTF có đường viền TrueType. Font PostScript (PFB) và file SHP không dùng trực tiếp được. Người gửi bản vẽ có font SHX riêng mà máy bạn không có là trường hợp lỗi font phổ biến nhất.

Font tiếng Việt khác bảng mã

Tiếng Việt từng có nhiều bảng mã: TCVN3 (ABC) với các font tên bắt đầu bằng .Vn như .VnTime, VNI với font VNI-Times, và Unicode với Arial, Times New Roman. Chữ gõ theo bảng mã nào phải đi với font của bảng mã đó. Nếu bản vẽ gõ bằng TCVN3 mà máy bạn thiếu font .Vn, AutoCAD sẽ thay bằng font khác và dấu tiếng Việt biến thành ký tự lạ.

Thiếu Big Font

Big Font là file SHX đặc biệt, thường dùng cho chữ châu Á có nhiều ký tự. Một số bộ font tiếng Việt cho CAD cũng gồm cặp font chính và Big Font. Tài liệu Autodesk ghi rõ chỉ file SHX mới dùng làm Big Font được. Thiếu file Big Font cũng làm chữ hiển thị sai dù font chính đã có.

Dấu hiệu nhận biết lỗi font chữ AutoCAD

Bạn có thể đang gặp lỗi font chữ AutoCAD khi thấy một trong các dấu hiệu sau:

Mở bản vẽ thì hiện hộp thoại báo thiếu file SHX (Missing SHX Files), hỏi bạn muốn chọn font thay thế hay bỏ qua.
Chữ có dấu hiện thành dấu ? hoặc ô vuông.
Chữ tiếng Việt thành chuỗi ký tự lạ, ví dụ dấu bị tách rời hoặc thay bằng ký hiệu.
Chữ đọc được nhưng sai kiểu, tràn khỏi khung tên hoặc bảng.
Trên màn hình đúng nhưng khi in hoặc xuất PDF thì chữ bị đổi font.

Để biết chính xác font nào bị thiếu, chọn một dòng chữ lỗi, mở bảng Properties để xem tên Style. Sau đó gõ STYLE, chọn đúng style đó và xem ô Font Name.

Cách sửa lỗi font AutoCAD ngay khi mở bản vẽ

Chọn font thay thế khi được hỏi

Khi hộp thoại Missing SHX Files hiện ra, chọn mục chỉ định font thay thế cho từng file SHX. AutoCAD sẽ mở hộp thoại Specify Font for Style cho từng font thiếu. Theo help.autodesk.com, hộp thoại này có:

SHX/TTF Font: danh sách font SHX trong thư mục Fonts và font TrueType đã cài.
Big Font: chọn Big Font thay thế, chỉ hiện khi style dùng font SHX và thiếu Big Font.
Browse: chọn một file font ở thư mục khác.

Cách thay này chỉ là tạm thời, để bạn đọc được bản vẽ. Nếu chọn font quá khác font gốc, chữ có thể dài hơn và đè lên nét vẽ. Nếu lỡ tích ô luôn áp dụng lựa chọn hiện tại và không còn thấy hộp thoại nữa, vào Options > System > Hidden Messages Settings để bật lại.

Đặt font thay thế mặc định bằng FONTALT

Biến hệ thống FONTALT quy định font AutoCAD dùng khi không tìm thấy font của một kiểu chữ. Theo Autodesk, giá trị mặc định là simplex.shx và được lưu trong registry. Bạn cũng có thể đặt nó ở OPTIONS > Files > Text Editor, Dictionary, and Font File Names > Alternate Font File.

Cách dùng:

Gõ FONTALT rồi nhấn Enter.
Nhập tên font thay thế, ví dụ simplex.shx, rồi nhấn Enter.

Lưu ý: khi FONTALT đã có giá trị, AutoCAD tự thay font mà không hỏi, nên bạn có thể không nhận ra bản vẽ đang thiếu font. Autodesk hướng dẫn nhập dấu chấm (.) cho FONTALT rồi khởi động lại AutoCAD nếu muốn bỏ việc tự thay này.

Cài font cho AutoCAD để sửa lỗi triệt để

Cách bền vững nhất là xin đúng font gốc từ người gửi bản vẽ, hoặc dùng font có nguồn rõ ràng, rồi cài vào máy.

Chép font SHX vào thư mục Fonts của AutoCAD

Đóng AutoCAD.
Mở thư mục cài AutoCAD. Với các bản mới, đường dẫn thường là C:\Program Files\Autodesk\AutoCAD 20xx\Fonts, trong đó 20xx là năm phiên bản. Nếu không chắc, nhấn chuột phải vào biểu tượng AutoCAD, chọn Open file location để mở đúng thư mục cài.
Chép các file .shx vào thư mục Fonts. Windows có thể hỏi quyền quản trị, bạn chọn Continue.
Nếu báo trùng tên, chọn bỏ qua file trùng để không ghi đè font gốc của AutoCAD.
Mở lại AutoCAD và mở lại bản vẽ.

Thêm thư mục font riêng vào Support File Search Path

Nếu không muốn chép vào thư mục cài đặt, bạn để font SHX trong một thư mục riêng, ví dụ D:\FontCAD, rồi khai báo cho AutoCAD:

Gõ OPTIONS, chọn thẻ Files.
Chọn Support File Search Path, nhấn Add, rồi Browse tới thư mục font.
Nhấn OK, đóng và mở lại AutoCAD.

Chỉ nên để font thật sự cần, vì quá nhiều file SHX có thể làm một số thao tác chậm đi.

Cài font TTF vào Windows

AutoCAD không đọc font TTF trong Support File Search Path. Với font TrueType, nhấn chuột phải vào file .ttf, chọn Install hoặc Install for all users. Theo Autodesk, bạn có thể kiểm tra font đã có trong C:\Windows\Fonts hay chưa.

Chỉnh lỗi font AutoCAD bằng lệnh STYLE

Nếu không tìm được font gốc, bạn có thể đổi hẳn font của kiểu chữ sang font có sẵn. Mọi chữ dùng style đó sẽ đổi theo.

Gõ STYLE (hoặc vào Annotate > Text và mở Text Style).
Ở cột Styles, chọn kiểu chữ bị lỗi.
Ở Font Name, chọn font mới. Với tiếng Việt Unicode, chọn font TTF như Arial hoặc Times New Roman.
Nếu dùng font SHX cần Big Font, tích Use Big Font rồi chọn file trong Big Font.
Nhấn Apply, sau đó Close.

Lưu ý từ tài liệu Autodesk: font TrueType có thể trông nhỏ hơn font SHX ở cùng chiều cao. Sau khi đổi font, hãy kiểm tra lại khung tên và bảng biểu xem chữ có bị tràn không.

Sửa lỗi font chữ tiếng Việt trong CAD bằng Unikey Toolkit

Khi chữ được gõ bằng TCVN3 hoặc VNI và bạn muốn chuyển sang Unicode để dùng font phổ thông, hãy dùng công cụ chuyển mã của Unikey. Nếu máy chưa có, bạn có thể tải Unikey.

Trong AutoCAD, nhấn đúp vào dòng chữ lỗi để mở trình soạn thảo, chọn hết chữ và copy.
Nhấn chuột phải vào biểu tượng Unikey ở khay hệ thống, chọn Công cụ... để mở Unikey Toolkit.
Chọn Nguồn là bảng mã cũ (TCVN3 nếu font .Vn, VNI Windows nếu font VNI-), Đích là Unicode.
Nhấn Chuyển mã, Unikey báo thành công.
Quay lại AutoCAD, dán đè lên đoạn chữ cũ.
Đổi font của style sang font Unicode bằng lệnh STYLE như hướng dẫn ở trên.

Bản vẽ nhiều chữ thì nên xin font gốc thay vì chuyển từng đoạn. Nếu Unikey không gõ được tiếng Việt trong lúc sửa, xem thêm bài sửa lỗi Unikey không gõ được tiếng Việt.

Với bộ font tiếng Việt cho CAD, cách cài giống ở trên: file .shx chép vào thư mục Fonts hoặc Support File Search Path, file .ttf cài vào Windows.

Lỗi font AutoCAD khi in hoặc mở trên máy khác

Lỗi font khi in, xuất PDF

Nếu trên màn hình đúng mà bản in sai, hãy kiểm tra máy in có đang dùng cùng máy, cùng bộ font hay không. Khi xuất PDF, font SHX được chuyển thành nét vẽ, còn font TrueType có thể nhúng vào file nếu bật tùy chọn ghi lại font. Khi in, hãy bật tùy chọn Capture fonts used in the drawing trong PDF Options.

Gửi bản vẽ cho người khác bằng eTransmit

Lệnh ETRANSMIT đóng gói bản vẽ cùng file liên quan để gửi đi. Tuy nhiên, theo help.autodesk.com, gói eTransmit tự thêm bản vẽ, xref, ảnh, file plot style (.ctb, .stb) và cấu hình máy in (.pc3), nhưng không tự thêm file font .shx, .ttf. Vì vậy khi gửi bản vẽ dùng font riêng:

Gõ ETRANSMIT để mở hộp thoại Create Transmittal.
Ở danh sách file, dùng nút thêm file để đưa các font SHX, TTF đang dùng vào gói.
Tạo gói ZIP hoặc thư mục rồi gửi kèm.

Người nhận chỉ cần chép font vào máy theo hướng dẫn ở phần cài font.

Câu hỏi thường gặp

Lỗi font AutoCAD 2021 có sửa khác bản cũ không?

Về cơ bản cách sửa giống nhau: chọn font thay thế, chép font SHX vào thư mục Fonts, đổi font bằng STYLE và kiểm tra FONTALT. Nếu lỡ tắt hộp thoại báo thiếu SHX, bạn bật lại trong Options > System > Hidden Messages Settings.

Lỗi font AutoCAD 2007 thì chép font vào đâu?

Bạn vẫn chép file .shx vào thư mục Fonts nằm trong thư mục cài AutoCAD 2007. Cách nhanh nhất để tìm đúng thư mục là nhấn chuột phải vào biểu tượng AutoCAD và chọn Open file location.

Đã chép font mà chữ vẫn lỗi?

Hãy khởi động lại AutoCAD và kiểm tra biến FONTALT, vì AutoCAD có thể đang tự thay font. Nếu là chữ tiếng Việt, có thể bản vẽ dùng bảng mã TCVN3 hoặc VNI, khi đó cần đúng font của bảng mã ấy hoặc chuyển mã bằng Unikey.

Có nên tải bộ font CAD trên mạng về cài?

Chỉ nên dùng font từ người gửi bản vẽ, đơn vị bạn làm việc hoặc nguồn có giấy phép rõ ràng. File font lạ có thể bị lỗi hoặc ghi đè font gốc của AutoCAD.

Làm sao để người khác mở bản vẽ không bị lỗi font chữ?

Ưu tiên dùng font có sẵn trong AutoCAD hoặc font Unicode phổ biến. Nếu bắt buộc dùng font riêng, hãy thêm file font vào gói ETRANSMIT trước khi gửi.