Pen tool trong Photoshop: cách vẽ, cắt ảnh và sửa lỗi

Q: Phím tắt của Pen tool trong Photoshop là gì?

Nhấn P để chọn Pen Tool. Khi vẽ, Shift khóa góc 45 độ, Alt (Mac: Option) đổi điểm cong thành điểm góc, Ctrl (Mac: Command) tạm chuyển sang chọn điểm, và Ctrl + Enter (Mac: Command + Return) biến path thành vùng chọn.

Pen tool trong Photoshop là công cụ vẽ đường Path bằng các điểm neo, dùng để vẽ đường thẳng, đường cong chính xác và đặc biệt để cắt ảnh có viền sắc nét. Cách dùng cơ bản: nhấn phím P, chọn chế độ Path trên thanh tùy chọn, bấm chuột để tạo điểm neo, kéo chuột để tạo đường cong, rồi nhấn Ctrl + Enter (Mac: Command + Return) để biến đường vẽ thành vùng chọn. Bài viết hướng dẫn từ khái niệm, cách vẽ, cách cắt ảnh bằng Pen Tool, Curvature Pen Tool cho người mới và cách sửa các lỗi hay gặp.

Pen tool trong Photoshop là gì?

Pen Tool (công cụ bút) không tô màu lên ảnh như cọ vẽ. Nó tạo ra một Path, tức một đường vector gồm ba thành phần:

Anchor point (điểm neo): các điểm bạn bấm chuột tạo ra.
Segment (đoạn): đường nối giữa hai điểm neo, có thể thẳng hoặc cong.
Direction handle (tay nắm điều hướng): hai "râu" mọc ra từ điểm neo khi bạn kéo chuột, quyết định độ cong của đoạn.

Vì là vector, path không bị răng cưa, phóng to bao nhiêu cũng mượt. Đó là lý do dân thiết kế dùng Pen Tool để tách sản phẩm, xe cộ, đồ vật có cạnh rõ ra khỏi nền.

Nhấn P để chọn Pen Tool. Bấm giữ biểu tượng cây bút trên thanh công cụ để thấy cả nhóm: Pen Tool, Freeform Pen Tool (vẽ tự do như bút chì), Curvature Pen Tool (vẽ cong tự động), Add Anchor Point Tool, Delete Anchor Point Tool và Convert Point Tool.

Chọn chế độ Path, Shape hay Pixels trước khi vẽ

Trước khi vẽ, nhìn sang trái thanh tùy chọn (Options bar) phía trên. Ô chọn chế độ vẽ có ba lựa chọn:

Path: chỉ tạo đường path, không tô màu, không sinh layer mới. Đây là chế độ dùng để cắt ảnh.
Shape: tạo một layer hình (Shape layer) có màu tô, viền. Dùng khi vẽ hình, icon, logo.
Pixels: tô thẳng điểm ảnh lên layer, dùng với các công cụ vẽ hình (Shape tools). Khi chọn Pen Tool, mục này thường bị mờ.

Rất nhiều người mới vẽ xong thấy hình bị tô màu đặc và có layer lạ trong bảng Layers. Nguyên nhân là đang để chế độ Shape. Xem phần lỗi ở cuối bài để sửa.

Ở Photoshop bản mới, bấm biểu tượng bánh răng trên Options bar và bật Rubber Band. Khi rê chuột, Photoshop vẽ trước đoạn sắp tạo, giúp người mới dễ hình dung hơn.

Cách dùng pen tool trong Photoshop: vẽ đường thẳng và đường cong

Vẽ đường thẳng

Nhấn P, chọn chế độ Path.
Bấm chuột (không kéo) tại điểm bắt đầu. Một điểm neo góc xuất hiện.
Bấm tiếp tại điểm thứ hai. Photoshop nối hai điểm bằng một đoạn thẳng.
Bấm tiếp các điểm khác để vẽ đường gấp khúc.
Giữ Shift khi bấm để đoạn thẳng khóa theo góc 45 độ (ngang, dọc, chéo).

Cách vẽ pen tool đường cong

Tại điểm bắt đầu, bấm và kéo chuột theo hướng bạn muốn đường cong đi. Hai tay nắm điều hướng mọc ra.
Thả chuột, di đến điểm thứ hai, lại bấm và kéo. Đoạn giữa hai điểm uốn cong theo hướng kéo.
Kéo dài tay nắm thì đường cong căng hơn, kéo ngắn thì cong ít.
Muốn vẽ đường hình chữ S, kéo điểm thứ hai theo hướng ngược lại với tay nắm của điểm đầu.

Chuyển từ đoạn cong sang đoạn thẳng

Đây là kỹ năng quan trọng nhất khi cắt ảnh, vì vật thể thường có cả cạnh cong lẫn góc nhọn. Sau khi vẽ xong một đoạn cong, giữ Alt (Mac: Option) rồi bấm vào chính điểm neo vừa tạo. Một tay nắm bị thu lại, điểm trở thành điểm góc, đoạn tiếp theo có thể đi thẳng hoặc đổi hướng đột ngột.

Trong lúc vẽ, bạn cũng có thể giữ Alt (Mac: Option) và kéo một tay nắm để chỉnh riêng độ cong một bên.

Đóng path hoặc để path mở

Đóng path: đưa con trỏ về điểm neo đầu tiên (điểm rỗng), bấm chuột. Path khép kín thành vòng, dùng cho cắt ảnh.
Để path mở: giữ Ctrl (Mac: Command) và bấm vào chỗ trống bất kỳ, cách xa path. Dùng cho đường kẻ, nét vẽ trang trí.

Sửa path sau khi vẽ

Giữ Ctrl (Mac: Command), Pen Tool tạm biến thành công cụ chọn điểm (Direct Selection). Lúc này bạn kéo điểm neo hoặc tay nắm để chỉnh, thả phím là quay lại vẽ tiếp. Muốn thêm hoặc bớt điểm, dùng Add Anchor Point Tool và Delete Anchor Point Tool trong nhóm Pen.

Dùng pen tool để cắt ảnh (Make Selection, Ctrl + Enter)

Đây là cách tách vật thể có viền sắc nét nhất, hơn hẳn các công cụ chọn tự động khi vật có cạnh thẳng, bóng loáng.

Mở ảnh, phóng to vùng viền vật thể bằng công cụ Zoom để vẽ cho chính xác.
Nhấn P, chọn chế độ Path.
Vẽ một vòng path bám sát viền vật thể. Đặt điểm neo hơi lấn vào trong viền 1–2 pixel để không dính nền.
Đóng path bằng cách bấm vào điểm đầu.
Mở bảng Paths (Window > Paths). Path vừa vẽ tên là Work Path. Bấm đúp vào nó, đặt tên rồi bấm OK để lưu, tránh bị mất.
Nhấn Ctrl + Enter (Mac: Command + Return) để biến path thành vùng chọn. Viền "kiến bò" xuất hiện.
Bấm nút Add layer mask ở cuối bảng Layers để giữ vật thể, ẩn phần nền.

Muốn tùy chỉnh viền vùng chọn, thay vì Ctrl + Enter hãy bấm chuột phải lên path và chọn Make Selection. Hộp thoại có:

Feather Radius: độ mềm viền, tính bằng pixel. Cắt sản phẩm thì để 0 hoặc 0,5 cho viền gọn.
Anti-aliased: làm mượt viền. Nên bật.
Operation: tạo vùng chọn mới, cộng, trừ hoặc giao với vùng chọn sẵn có.

Cách khác: trong bảng Paths, Ctrl-click (Mac: Command-click) vào hình thu nhỏ của path, hoặc bấm nút Load Path As A Selection ở cuối bảng.

Với tóc, lông thú hoặc nền phức tạp, Pen Tool không hiệu quả. Hãy xem cách tách nền trong Photoshop bằng Select Subject và Select and Mask. Muốn cắt khung ảnh theo kích thước, xem cách cắt ảnh trong Photoshop.

Curvature Pen Tool: vẽ cong dễ hơn cho người mới

Kéo tay nắm điều hướng là phần khó nhất của Pen Tool. Curvature Pen Tool bỏ bước đó: bạn chỉ bấm, Photoshop tự uốn cong.

Bấm giữ biểu tượng Pen trên thanh công cụ, chọn Curvature Pen Tool.
Bấm điểm thứ nhất, rồi điểm thứ hai. Đoạn đầu tiên xuất hiện.
Bấm thêm điểm thứ ba, đoạn giữa tự uốn cong mềm mại qua các điểm.
Muốn tạo góc nhọn hoặc đoạn thẳng, bấm đúp thay vì bấm một lần.
Bấm đúp vào một điểm có sẵn để đổi qua lại giữa điểm cong và điểm góc.
Bấm vào điểm đầu tiên để đóng path.

Path vẽ bằng Curvature Pen cũng chuyển thành vùng chọn bằng Ctrl + Enter như bình thường.

Pen Tool trên Photoshop 2025, 2026 và CS6 khác gì?

Photoshop 2025, 2026: có đủ Pen, Freeform Pen, Curvature Pen, tùy chọn Rubber Band trong biểu tượng bánh răng. Bạn có thể tải Photoshop chính hãng bản dùng thử để luyện.
Photoshop CS6: đã có Pen Tool với ba chế độ Shape, Path, Pixels và lệnh Make Selection. Curvature Pen Tool chỉ có ở các bản Photoshop CC về sau, không có trong CS6.

Các thao tác bấm, kéo, giữ Alt, Shift, Ctrl mô tả ở trên dùng giống nhau ở cả hai đời.

Lỗi pen tool trong Photoshop thường gặp

Vẽ ra Shape thay vì Path (hình bị tô màu, bảng Layers có thêm một layer Shape): Options bar đang để chế độ Shape. Nhấn Ctrl + Z để hoàn tác, đổi sang Path rồi vẽ lại.
Path cũ biến mất khi vẽ path mới: Work Path chỉ là path tạm. Hãy bấm đúp Work Path trong bảng Paths để lưu thành path có tên trước khi vẽ path khác.
Vùng chọn bị mờ viền: hộp thoại Make Selection đang để Feather Radius lớn hơn 0. Mở lại bằng chuột phải > Make Selection, đặt về 0.
Nhấn Ctrl + Enter không ra vùng chọn: path chưa được chọn trong bảng Paths, hoặc bạn đang ở công cụ khác. Bấm chọn path trong bảng Paths rồi thử lại.
Bấm tiếp thì tạo path mới thay vì nối dài: path cũ đã kết thúc. Đưa Pen Tool lên điểm neo cuối của path cũ, bấm vào đó rồi vẽ tiếp.
Phím tắt không chạy: bộ gõ tiếng Việt đang bật, phím P bị gõ thành chữ. Tắt bộ gõ khi làm Photoshop. Tra thêm các phím khác ở bài phím tắt Photoshop.

Câu hỏi thường gặp

Phím tắt của Pen tool trong Photoshop là gì?

Nhấn P để chọn Pen Tool. Khi vẽ, Shift khóa góc 45 độ, Alt (Mac: Option) đổi điểm cong thành điểm góc, Ctrl (Mac: Command) tạm chuyển sang chọn điểm, và Ctrl + Enter (Mac: Command + Return) biến path thành vùng chọn.

Pen Tool và Curvature Pen Tool nên dùng cái nào?

Người mới nên bắt đầu với Curvature Pen vì chỉ cần bấm chuột. Khi đã quen, Pen Tool cho kiểm soát độ cong tốt hơn nhờ tay nắm, hợp với cắt sản phẩm chuyên nghiệp.

Vì sao dùng Pen Tool cắt ảnh lại đẹp hơn Magic Wand?

Pen Tool vẽ viền bằng vector nên mượt, bám đúng ý bạn, không phụ thuộc màu nền. Magic Wand chọn theo màu nên dễ lem khi vật và nền có màu gần nhau.

Path vẽ bằng Pen Tool có in ra được không?

Path ở chế độ Path không hiện khi in hay xuất ảnh, nó chỉ là đường dẫn. Muốn có nét, bạn tô viền path (Stroke Path) hoặc vẽ ở chế độ Shape.

Có nên dùng Pen Tool để cắt tóc người không?

Không nên. Sợi tóc quá mảnh và nhiều, vẽ path rất mất thời gian mà vẫn thô. Hãy dùng Select Subject kết hợp Select and Mask.